Elliot Goldenthal pierwszym laureatem Nagrody im. Wojciecha Kilara

W jego dorobku znajdują się dzieła muzyki filmowej, symfonicznej, kameralnej, operowej, baletowej i teatralnej, jest z jednym z najbardziej wszechstronnych kompozytorów muzyki współczesnej, laureatem Oscara, Złotego Globu i World Soundtrack Award. Z dumą ogłaszamy, iż pierwszym laureatem Nagrody im. Wojciecha Kilara został Elliot Goldenthal.

30 kwietnia 2015 Rada Merytoryczna Nagrody im. Wojciecha Kilara, którą tworzą dyrektorzy ważnych polskich instytucji kultury, dokonali wyboru laureata pierwszej edycji Nagrody ustanowionej w 2014 roku przez Prezydentów Krakowa i Katowic. Celem ustanowienia Nagrody jest przede wszystkim pielęgnowanie pamięci o Wojciechu Kilarze, jak również podkreślanie wagi etosu kompozytora w interdyscyplinarnym świecie filmu. Dzięki jej ustanowieniu postać Wojciecha Kilara – jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich kompozytorów XX i XXI wieku zyskuje nowy międzynarodowy wymiar.

Nagroda polega na wspólnym ufundowaniu sesji nagraniowej z udziałem dowolnej orkiestry ze śląska lub Krakowa. To druga ważna nagroda przyznawana na Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie. Od trzech lat festiwal wyróżnia statuetką FMF Young Talent Award młodych kompozytorów przystępujących do międzynarodowego konkursu na skomponowanie muzyki do fragmentów filmów, animacji czy gier video.

Nagroda Kilara przyznawana jest za całokształt twórczości oryginalnym i dojrzałym kompozytorom muzyki filmowej, którzy pozostają wierni tradycyjnej sztuce komponowania, piszą utwory, które w oderwaniu od obrazu nie tracą na czytelności, a także sprawnie posługują się językiem muzycznym, kreatywnie operują kolorystyką, barwą i fakturą.

Kryteria wyróżnienia Nagrodą im. Wojciech Kilara negują dążenie do industrializacji muzyki filmowej i prymatu efektów w ścieżkach dźwiękowych. Ufundowanie niniejszej nagrody jest zabraniem głosu w debacie zestawiającej tradycyjną sztukę komponowania muzyki filmowej z jej taśmową, biznesową alternatywą. Zdecydowana większość kompozytorów z tzw. „fabryki muzyki” nie ma bezpośredniego kontaktu z twórczością autonomiczną. Często figurujący w czołówce kompozytor jest autorem jedynie kilku tematów harmonizowanych, instrumentowanych i przygotowanych przez sztab anonimowych muzyków — mówi Robert Piaskowski, Dyrektor Artystyczny FMF, pomysłodawca Nagrody. Naszym obowiązkiem jest podkreślanie znaczenia wartościowej muzyki filmowej określanej coraz częściej mianem „nowej klasyki” — dodaje.

Rada Merytoryczna Nagrody Kilara z grona kilku uznanych światowych nazwisk przedstawionych przez zespół programowy Festiwalu Muzyki Filmowej wybrała niemal jednogłośnie laureata pierwszej edycji. Jest nim Elliot Goldenthal, laureat Oscara, Złotego Globu i World Sountrack Award za najlepszą oryginalną muzykę do filmu Frida (2002) w reżyserii Julie Taymor. Nominowany do nagrody Pulitzera w dziedzinie muzyki klasycznej, zdobywca dwóch Złotych Globów, trzech nagród Grammy, dwóch nagród Tony, trzech nagród Chicago Film Critics Association Award (CFCA), sześciu nagród American Society of Composers, Authors and Publishers (ASCAP). Statuetka Nagrody Kilara zostanie zatem przekazana jednemu z najbardziej wszechstronnych kompozytorów muzyki współczesnej, w którego dorobku znajdują się dzieła muzyki filmowej, symfonicznej, kameralnej, operowej, baletowej i teatralnej. W swojej muzyce Goldenthal balansuje między dysonansową muzyką atonalną a harmonią klasyczną, często na przestrzeni jednej frazy, łącząc tradycyjną muzykę orkiestrową z jazzem i rockiem, czy muzyką elektroniczną. Tak samo dobrze czuje się w utworach o rozbudowanym aparacie symfoniczno-chóralnym, jak i w dziełach kameralnych, tworzonych zarówno na tradycyjne, jak i nietypowe składy. Goldenthal jest niezwykle ceniony za swój niepowtarzalny, mroczny, niemal gęsty styl. Żaden ze współczesnych kompozytorów muzyki filmowej nie wykorzystuje swojego talentu w tworzeniu dzieł w tak wielu różnych gatunkach muzycznych.

Dyrektor Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia Joanna Wnuk-Nazarowa uzasadniała swój wybór słowami: Fantastycznie operuje warsztatem stając w jednej linii wśród tak wielkich kompozytorów, jak Wagner, Strauss, Mahler czy Bruckner. Chodzi mi tu przede wszystkim o myślenie formą. Jego partytury są gęste i niezwykle profesjonalne, zachowuje równowagę melodyki i harmoniki, tworzy bardzo indywidualną narrację i styl oraz wykazuje silne myślenie całością formy. To w pełni powieściowa narracja muzyczna.

Z kolei Redaktor Naczelny Polskiego Wydawnictwa Muzycznego Daniel Cichy podkreślił, że: Elliot Goldenthal w swojej twórczości łączy szacunek wobec dźwiękowej tradycji, pokorę względem kompozytorskiego rzemiosła, doskonałe wyczucie orkiestrowego zespołu z niezwykłą zdolnością wyczuwania idei filmowego przekazu. Swobodnie żonglując stylami i konwencjami, poruszając się często na granicy estetycznych światów, Goldenthal mistrzowsko uzupełnia myśl reżysera, niekiedy za nią podążając, ilustrując emocje bohaterów, innym razem stojąc w opozycji do filmowej ekspresji, dźwiękami malując narrację kontrapunktyczną. Co ciekawe jednak, mimo stylistycznej różnorodności, operowania rozmaitymi obsadami, inteligentnego wpisywania się w tematykę filmu, jego gatunkową przynależność i nadaną formę, kompozytor zawsze tworzy spójny muzyczny przekaz. A to cecha wyróżniająca najwybitniejszych.

Twórczość Elliota Goldenthala w zakresie muzyki filmowej to przede wszystkim ścieżki dźwiękowe do filmów Julie Taymor Tytus Andronikus (1999), Frida (2002), Across The Universe (2007), Burza (2010) i ostatnio Sen nocy letniej (2015) oraz do filmów Neila Jordana Wywiad z wampirem (1994) i Michael Collins (1996), za które otrzymał nominacje do Oscara. W jego dorobku jest też muzyka do takich filmów Obcy 3 (1992), Batman Forever (1995), Gorączka (1995), Czas zabijania (1996), Chłopak rzeźnika (1997), Batman i Robin (1997), Final Fantasy: Wojna dusz (2001) i Wrogowie publiczni (2009).

W 1996 roku na zamówienie Pacific Symphony Orchestra Goldenthal napisał utwór symfoniczny Fire Water Paper: A Vietnam Oratorio dla upamiętnienia 20. rocznicy zakończenia wojny w Wietnamie. Rok później na zlecenie American Ballet Theatre powstał balet Otello, którego premiera miała miejsce w Metropolitan Opera. W 2013 roku Goldenthal przekomponował muzykę do baletu na potrzeby dzieła nowego symfonicznego, Othello Symphony, którego nagranie zostało zrealizowane z orkiestrą AUKSO pod dyrekcją Marka Mosia w Alvernia Studios. W czerwcu 2006 roku w Los Angeles Opera premierę miała wyreżyserowana przez Julie Taymor opera Grendel z oryginalną muzyką Elliota Goldenthala, za którą w 2007 roku otrzymał nominację do nagrody Pulitzera w kategorii Muzyka.

Nagroda ufundowana przez Prezydentów Krakowa i Katowic przyznawana będzie naprzemiennie w Krakowie i Katowicach. Po raz pierwszy zostanie wręczona 28 maja 2015 roku podczas Gali Muzyki Polskiej: Scoring4Wajda w ramach 8. Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie. Koncert będzie rejestrowany przez Narodowy Instytut Audiowizualny oraz Telewizją Polską Program 2.

Radę Merytoryczną Nagrody tworzą: Daniel Cichy, Redaktor Naczelny Polskiego Wydawnictwa Muzycznego, Daria Druzgała, Producent Muzyczny Alvernia Studios, Katarzyna Janowska, Dyrektor TVP Kultura, Andrzej Kosowski, Dyrektor Instytutu Muzyki i Tańca, Agnieszka Odorowicz, Dyrektor Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, Paweł Pawlik, Zastępca Dyrektor Programowej RMF Classic, Robert Piaskowski, Przewodniczący Rady Merytorycznej Nagrody im. Wojciecha Kilara, Dyrektor Artystyczny Festiwalu Muzyki Filmowej w Krakowie, Joanna Wnuk-Nazarowa, Dyrektor Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia, Piotr Zaczkowski, Dyrektor Instytucji „Kultury Katowice – Miasto Ogrodów”, natomiast w Kapitule Honorowej Nagrody zasiadają wybitni polscy twórcy muzyki i filmu: prof. Krzysztof Penderecki, Andrzej Wajda, Roman Polański i Krzysztof Zanussi.

Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie

Drugi najważniejszy Festiwal muzyki filmowej na świecie, organizowany przez Krakowskie Biuro Festiwalowe oraz RMF Classic. O niepowtarzalności imprezy decyduje unikalne łączenie najwyższej jakości interpretacji muzyki filmowej wykonywanej przez czołowych muzyków i orkiestry w połączeniu z wysokiej jakości obrazem filmowym. Monumentalne widowiska muzyczno – filmowe wyróżniają się śmiałością produkcyjną, innowacyjnością w sferze technologii dźwięku i obrazu, ale również rozmachem wykonawczym, poziomem artystycznym prezentowanych dzieł oraz ze względu na obecność najwybitniejszych twórców i kompozytorów. Wydarzenia te nie mają sobie równych w Europie. Ponieważ Festiwal Muzyki Filmowej budzi ogromne zainteresowanie w środowisku filmowym i przyciąga do stolicy Małopolski współczesną elitę świata muzyki, kultury i filmu, a także miłośników kina i sztuki filmowej – istotnym założeniem jest traktowanie imprezy jako wielkoformatowego wydarzenia przyczyniającego się do wspierania działań związanych z Regionalnym Funduszem Filmowym, z promocją lokalnej infrastruktury i zespołów muzycznych na międzynarodowym rynku kinematograficznym.

To także ważne spotkanie branżowe, a zarazem miejsce prawykonań wielu dzieł muzyki filmowej, nierzadko w obecności reżyserów światowego formatu. Na festiwalu gościli m.in. zdobywcy Oscara: Elliot Goldenthal, Tan Dun, Howard Shore, Jan AP Kaczmarek, Dario Marianelli, Hans Zimmer, wybitni kompozytorzy Joe Hisaishi, Shigeru Umebayashi, Patrick Doyle, Don Davis, Alberto Iglesias, Trevor Morris, Michał Lorenc, Wojciech Kilar, Reinhold Heil, Jonny Klimek, Abel Korzeniowski, Garry Schyman, Nobuo Uematsu, Masashi Hamauzu, Eric Serra, reżyserzy: Tom Tykwer, Julie Tymor, Tomas Alfredson.